Məlumata görə, ABŞ Sülh Korpusunun könüllülərinin Ermənistanın Sünik vilayətinə ezam edilməsi birbaşa TRIPP layihəsi ilə əlaqələndirilmir. ABŞ-ın Ermənistandakı müvəqqəti işlər vəkili Devid Allen bildirib ki, bu qərar Vaşinqton razılaşmalarından və 8 avqustdan sonra formalaşan yeni siyasi mühitlə bağlıdır. Onun sözlərinə görə, yaranmış şərait ABŞ tərəfinə Sünikdə könüllülər yerləşdirmək üçün daha çox inam verib. Allen həmçinin qeyd edib ki, TRIPP layihəsi üzrə danışıqlar davam edir, lakin bu mərhələdə yeni açıqlamalar vermək tezdir.
Bu açıqlamanın əsas siyasi mənası ondadır ki, ABŞ Süniki artıq sadəcə Ermənistanın daxili bölgəsi kimi deyil, regional proseslərin həssas nöqtəsi kimi görür. Könüllülərin göndərilməsi formal olaraq humanitar, təhsil və icma işi kimi təqdim olunsa da, bunun siyasi fonu kifayət qədər aydındır. Sünik Zəngəzur dəhlizi, regional kommunikasiyalar, Ermənistanın təhlükəsizlik narahatlıqları və Qərbin Cənubi Qafqazda möhkəmlənmək istəyi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Ona görə də ABŞ-ın bu bölgəyə insan resursu göndərməsi yalnız sosial layihə kimi oxunmamalıdır.
Burada diqqət çəkən məqam odur ki, Allen TRIPP ilə birbaşa əlaqəni inkar edir, amma eyni zamanda Vaşinqton razılaşmalarından sonra “əlverişli şəraitin” yarandığını deyir. Bu isə dolayısı ilə göstərir ki, ABŞ regionda proseslərin daha sabit və idarəolunan mərhələyə keçdiyini düşünür. Başqa sözlə, Vaşinqton Sünikdə görünürlüğünü artırmaqla həm Ermənistana siyasi dəstək mesajı verir, həm də kommunikasiya layihələrinin gələcək taleyini yaxından izlədiyini nümayiş etdirir.
Azərbaycan üçün bu prosesə emosional yox, strateji baxmaq lazımdır. Əgər söhbət humanitar və ictimai layihələrdən gedirsə, bu, ayrıca məsələdir. Amma Sünikdə beynəlxalq aktorların artan fəallığı regionda nəqliyyat xətləri, sərhəd təhlükəsizliyi və gələcək razılaşmalar ətrafında yeni rəqabət mühiti yarada bilər. ABŞ bu addımla Cənubi Qafqazda yalnız vasitəçi deyil, həm də proseslərin içində olan aktor kimi qalmaq istədiyini göstərir.
Ən mühüm nəticə budur: Sünik ətrafında gedən proseslər artıq təkcə Ermənistanın daxili gündəmi deyil. Bu bölgə ABŞ, Avropa, Rusiya, İran və Azərbaycanın maraqlarının kəsişdiyi strateji məkana çevrilib. ABŞ Sülh Korpusunun qayıdışı isə yumşaq güc aləti kimi görünür, amma onun arxasında daha geniş geosiyasi mesaj dayanır: Vaşinqton regiondan çəkilmir, əksinə, prosesləri daha yaxından müşahidə etmək və təsir imkanlarını artırmaq xətti tutur./bakivaxti.az
