"Fentanildən on dəfə güclü" narkotik yayılır -RƏSMİLƏRDƏN "SOS" SİQNALI

ABŞ-da fentanildən on dəfə güclü narkotik yayılır. Bu narkotik ilk dəfə 2020-ci ildə əyləncə narkotiki bazarında peyda olan "orfinlər" kimi tanınan yeni sintetik opioid alt sinfinə aiddir.

Stopnarkotik.az xəbər verir ki, bu barədə "İNDEPENDENT" məlumat yayıb. Fentanildən on dəfə güclü olduğu düşünülən yeni sintetik narkotik Tennessi ştatında onlarla ölüm hadisəsi ilə əlaqələndirilib və ABŞ ştatlarında bildirilən ölüm hallarının sayı durmadan artır. Bu narkotik “N-Propionitril Xlorfin” adlanır.

“N-Propionitril Xlorfin” ilk dəfə 2024-cü ilin ortalarında Pensilvaniya ştatının Horşam şəhərindəki Məhkəmə Tibbi Tədqiqat və Təlim Mərkəzi tərəfindən otopsiya adlanan cəsədin yarılması prosesi zamanı toksikoloji testlərdə aşkar edilib və o vaxtdan bəri istifadəsi tüğyan etmiş kimi görünür.

Məhkəmə ekspertlərinin fikrincə, bu narkotik ilk dəfə 2020-ci ildə əyləncə narkotiki bazarında peyda olan "orfinlər" kimi tanınan yeni sintetik opioid alt sinfinə aiddir. Bu narkotik qanuni reseptli həblərə və ya digər maddələrə bənzəmək üçün istehsal olunur və bu da insanların nə qəbul etdiklərini bilməsini çətinləşdirir. Riski artıran digər bir amil isə N-propionitril xlorfinin fentanil test zolaqları tərəfindən aşkarlanmamasıdır.

Tennessi ştatının rəsmiləri bu narkotiki 2026-cı ildə indiyə qədər 11 dairədə 41 ölüm hadisəsi ilə əlaqələndiriblər. Oklahoma Dövlət Narkotik Bürosu mart ayında N-propionitril xlorfindən ən azı bir ölüm hadisəsi barədə məlumat verib. Kentukki fevral ayında ictimai təhlükəsizlik xəbərdarlığı verib.

Narkotik yeddi başqa ştatda da peyda olub: Kaliforniya, Nevada, Texas, Luiziana, İllinoys, Nyu-York və Pensilvaniya. Həmçinin Kanadanın üç əyalətində ölüm halları ilə əlaqələndirilib.

Tennessi ştatının Noks dairəsi Regional Tibbi Ekspertiza Mərkəzinin baş inzibati direktoru və direktoru Kris Tomas WATE-yə bildirib ki, "Küçə narkotiklərindən istifadə heç vaxt bu qədər təhlükəli olmayıb. Bunun tək partiya ilə məhdudlaşdığını və ya dərman tədarükündə uzunmüddətli dəyişikliyin göstəricisi olub-olmadığını bilmirik. Əslində narahatedici olan da budur”.

Mərkəz bildirir ki, N-propionitril xlorfinin fentanil və metamfetamin kimi digər narkotiklərlə yanaşı toksikologiya hesabatlarında da tapılır. Fentanilin heroindən 50-100 dəfə güclü olduğuna inanılır.

Oklahoma ştatının Tulsa şəhərindəki OSU Asılılıq Müalicəsi Klinikasında asılılıq və ailə təbabəti üzrə mütəxəssis Dr. Reyçel Virqinis deyir ki, "Siklorfin opioid böhranında təhlükəli bir dəyişikliyin simvoludur. Ölümcül nəticələrin qarşısını almaq üçün sürətli aşkarlama və aqressiv müdaxilə tələb edən getdikcə daha güclü sintetik opioidlərin şahidi oluruq”.

"The Independent" N-propionitril xlorfin haqqında daha çox məlumat üçün ABŞ Narkotiklərlə Mübarizə İdarəsi ilə əlaqə saxlayıb. Qurum bildirib ki, narkotikin dəqiq mənşəyi məlum deyil, lakin bəzi ekspertlər onun geniş miqyasda istehsal olunduğuna inanırlar. Amerika Asılılıq üzrə Tibbi Assosiasiyasının seçilmiş prezidenti Timoti Viqand "The Hill"ə deyib: "Bunun çox hissəsi ya Cənubi Asiyadan, ya da çoxlu kimyəvi təchizat şirkətlərinin olduğu Çindən gəlir. Bu narkotik ABŞ-dan, ya da hamamda bir neçə maddəni qarışdırıb metamfetamin istehsal edən şəxsdən gəlmir. Bu, sadəcə birdən-birə ortaya çıxmır. O, beynəlxalq, çoxsəviyyəli narkotik paylama şəbəkələrindən, kartellərdən və ya digər müstəqil narkotik şəbəkələrdən gəlir”.

Stopnarkotik.az